Nói và Nghe: Thảo luận về một vấn đề đáng quan tâm trong đời sống phù hợp với lứa tuổi - Vấn đề: Từ Bếp lửa của Bằng Việt – Biết trân trọng và biết ơn những người yêu thương mình

Nói và Nghe: Thảo luận về một vấn đề đáng quan tâm trong đời sống phù hợp với lứa tuổi

Vấn đề: Từ Bếp lửa của Bằng Việt – Biết trân trọng và biết ơn những người yêu thương mình

Trang 59 Ngữ văn lớp 9, tập 1 - Bộ kết nối tri thức với cuộc sống. 

Trong hành trình trưởng thành của mỗi con người, chúng ta luôn nhận được sự yêu thương và giúp đỡ từ những người xung quanh. Đó có thể là cha mẹ, ông bà, thầy cô, anh chị em hay những người đã từng giúp đỡ chúng ta trong những lúc khó khăn. Thế nhưng, khi còn nhỏ, nhiều khi chúng ta coi sự chăm sóc ấy là điều rất đỗi bình thường mà chưa thực sự hiểu được giá trị của nó. Từ bài thơ Bếp lửa của nhà thơ Bằng Việt, em muốn cùng các bạn thảo luận về một vấn đề rất gần gũi với lứa tuổi học sinh: biết ơn và trân trọng những người đã yêu thương, chăm sóc và đồng hành cùng chúng ta trong cuộc sống.

Bếp lửa là một bài thơ giàu cảm xúc của Bằng Việt, được xây dựng từ dòng hồi tưởng của người cháu về người bà. Hình ảnh bếp lửa xuất hiện từ những kỉ niệm tuổi thơ, gắn với những năm tháng người cháu sống bên bà trong hoàn cảnh chiến tranh. Bà không chỉ chăm sóc, nuôi dưỡng cháu mà còn truyền cho cháu tình yêu thương, niềm tin và nghị lực sống. Từ hình ảnh bếp lửa quen thuộc, nhà thơ nhớ về bà và những năm tháng tuổi thơ, để rồi khi đã trưởng thành, dù ở nơi xa, người cháu vẫn luôn hướng về bà với lòng kính yêu và biết ơn sâu sắc.

Điều khiến em ấn tượng nhất ở Bếp lửa là tình bà cháu được thể hiện qua những điều vô cùng bình dị. Bà hiện lên không phải bằng những hành động lớn lao mà qua những công việc quen thuộc của cuộc sống hằng ngày. Bà chăm sóc cháu, cùng cháu vượt qua những năm tháng khó khăn và trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc của người cháu. Chính những điều bình dị ấy đã in sâu vào tâm hồn người cháu, trở thành một phần không thể thiếu trong kí ức.

Từ hình ảnh người bà trong bài thơ, chúng ta có thể nhận ra rằng lòng biết ơn không phải là một tình cảm xa vời mà bắt đầu từ việc nhận ra giá trị của những điều người khác đã làm cho mình. Khi còn nhỏ, một bữa cơm, một chiếc áo, một lời nhắc nhở hay những ngày tháng được ông bà, cha mẹ chăm sóc có thể khiến chúng ta cảm thấy đó là chuyện hiển nhiên. Nhưng để có được những điều ấy, người thân đã phải bỏ ra rất nhiều thời gian, công sức và tình yêu thương.

Đối với học sinh, lòng biết ơn đặc biệt quan trọng. Chúng ta đang ở lứa tuổi được gia đình chăm lo từng ngày và được thầy cô dạy dỗ, hướng dẫn. Nếu không biết trân trọng những điều đó, chúng ta rất dễ trở nên vô tâm. Có bạn được cha mẹ đưa đón mỗi ngày nhưng hiếm khi nói một lời cảm ơn. Có bạn được ông bà chăm sóc nhưng lại dành rất ít thời gian trò chuyện với ông bà. Có bạn nhận được sự giúp đỡ của thầy cô nhưng chưa biết trân trọng những lời chỉ bảo ấy. Những biểu hiện này đôi khi không xuất phát từ ý định xấu mà chỉ là do chúng ta chưa thực sự nhận ra giá trị của những gì mình đang có.

Lòng biết ơn trước hết được thể hiện qua thái độ trân trọng. Khi hiểu rằng cha mẹ đã vất vả để chăm sóc mình, chúng ta sẽ biết quý trọng công sức của họ hơn. Khi nhận ra ông bà đã dành nhiều tình yêu thương cho mình, chúng ta sẽ muốn dành thời gian quan tâm đến ông bà. Khi hiểu được sự tận tâm của thầy cô, chúng ta sẽ có thái độ nghiêm túc hơn trong học tập. Biết ơn khiến con người sống có trách nhiệm hơn với bản thân và những người xung quanh.

Tuy nhiên, biết ơn không chỉ nằm ở suy nghĩ mà cần được thể hiện bằng hành động cụ thể. Với học sinh, những hành động ấy có thể rất đơn giản. Chúng ta có thể tự giác học tập, hoàn thành nhiệm vụ của mình, giúp cha mẹ những công việc vừa sức, hỏi thăm ông bà, lễ phép với người lớn và biết nói lời cảm ơn khi nhận được sự giúp đỡ. Khi làm sai, chúng ta cần dũng cảm xin lỗi. Khi người thân buồn hoặc mệt mỏi, một lời hỏi han chân thành cũng là cách thể hiện sự quan tâm.

Đặc biệt, trong thời đại công nghệ hiện nay, việc dành thời gian cho gia đình càng trở nên cần thiết. Điện thoại và mạng xã hội giúp chúng ta kết nối với nhiều người, nhưng đôi khi lại khiến chúng ta ít trò chuyện với những người đang ở ngay bên cạnh. Một gia đình có thể cùng ngồi trong một căn phòng nhưng mỗi người lại tập trung vào một chiếc điện thoại. Vì vậy, mỗi học sinh cần biết sử dụng công nghệ một cách hợp lí và dành thời gian thực sự cho gia đình. Một bữa cơm không có điện thoại, một cuộc trò chuyện với ông bà hay một buổi cùng cha mẹ làm việc nhà đều có thể trở thành những kỉ niệm đẹp.

Bên cạnh đó, chúng ta cũng cần hiểu rằng biết ơn không đồng nghĩa với việc phải đáp lại bằng những món quà đắt tiền hay những việc quá lớn lao. Đối với cha mẹ, ông bà, điều họ mong muốn ở con cháu nhiều khi chỉ là sự trưởng thành, ngoan ngoãn và biết sống có trách nhiệm. Một học sinh cố gắng học tập, biết tự chăm sóc bản thân và không khiến người thân phải quá lo lắng cũng đã là một cách thể hiện lòng biết ơn.

Có người cho rằng khi còn trẻ, chúng ta chưa cần nghĩ nhiều đến chuyện biết ơn vì sau này trưởng thành vẫn còn rất nhiều thời gian để báo đáp. Theo em, cách nghĩ ấy chưa thật sự phù hợp. Không ai biết trước tương lai sẽ như thế nào và chúng ta cũng không thể biết những người thân yêu sẽ ở bên mình bao lâu. Vì vậy, lòng biết ơn cần được thể hiện ngay trong hiện tại. Đừng đợi đến khi xa cách mới nhớ đến những người đã từng chăm sóc mình; đừng đợi đến khi mất đi một người thân mới tiếc nuối những điều chưa kịp nói.

Hình ảnh bếp lửa trong bài thơ của Bằng Việt vì thế không chỉ gợi nhớ một căn bếp hay những năm tháng tuổi thơ. Đó còn là biểu tượng của tình bà, của sự chở che và của những giá trị tốt đẹp mà người bà đã truyền lại cho cháu. Khi trưởng thành và đi xa, người cháu vẫn nhớ về bếp lửa, bởi nhớ bếp lửa cũng chính là nhớ về người đã nhóm lên trong tâm hồn mình tình yêu thương, niềm tin và sức mạnh.

Từ Bếp lửa, em hiểu rằng những người yêu thương chúng ta có thể không phải lúc nào cũng nói ra tình cảm của mình, nhưng họ vẫn âm thầm dành cho chúng ta những điều tốt đẹp nhất. Vì thế, mỗi học sinh cần học cách nhận ra và trân trọng những tình cảm ấy. Hãy bắt đầu bằng những việc rất nhỏ: một lời cảm ơn, một lời hỏi thăm, một hành động giúp đỡ hay một khoảng thời gian dành cho gia đình.

Theo em, biết ơn là một phẩm chất quan trọng giúp con người sống nhân ái và trưởng thành hơn. Văn học giúp chúng ta nhìn thấy những tình cảm đẹp đẽ qua số phận và kỉ niệm của các nhân vật, nhưng giá trị của văn học chỉ thực sự có ý nghĩa khi những bài học ấy được đưa vào cuộc sống. Từ hình ảnh người bà trong Bếp lửa, mỗi chúng ta càng hiểu rằng cần biết trân trọng những người đã yêu thương và đồng hành cùng mình, bởi những điều tưởng như bình dị hôm nay có thể trở thành những kỉ niệm quý giá nhất trong hành trình trưởng thành.

Mẫu Đơn.