Thảm họa Nepal – Trung Quốc: Lũ quét kinh hoàng sau sạt lở băng đá, hàng trăm người thiệt mạng, hơn 1.500 người mất tích

Một trong những thảm họa thiên nhiên nghiêm trọng nhất tại khu vực Himalaya trong những năm gần đây đang xảy ra tại khu vực biên giới Nepal – Trung Quốc, sau khi một khối băng và đá khổng lồ sạt xuống từ vùng núi cao, tạo ra dòng lũ bùn và nước cực lớn quét qua các thung lũng, làng mạc và tuyến giao thông.

Tính đến ngày 28/8/2026, số người thiệt mạng tại Nepal đã tăng lên 469 người. Phía Trung Quốc ghi nhận ít nhất 3 người chết, trong khi tổng số người mất tích ở cả hai phía được các nguồn tin quốc tế cập nhật ở mức hơn 1.500 người. Con số vẫn có thể tiếp tục thay đổi khi lực lượng cứu hộ mở rộng tìm kiếm.

Đáng lo ngại hơn, một hồ nước hình thành do đất đá chặn dòng ở khu vực thượng nguồn đã bắt đầu tràn, làm dấy lên cảnh báo về một đợt lũ mới có thể xảy ra, buộc lực lượng cứu hộ phải tạm dừng hoặc rút khỏi một số khu vực nguy hiểm.

Thảm họa xảy ra như thế nào?

Thảm họa bắt đầu vào ngày 26/8/2026 tại khu vực Himalaya, gần biên giới Nepal và khu tự trị Tây Tạng của Trung Quốc.

Theo các phân tích địa chất và hình ảnh vệ tinh được công bố, phần dưới của một sông băng gần Langtang Lirung bị sụp đổ. Khối băng, đá và đất khổng lồ lao xuống thung lũng với tốc độ rất lớn, tạo thành một dòng vật chất hỗn hợp gồm băng, đá, bùn và nước.

Dòng vật chất này sau đó đổ vào hệ thống sông, gây ra lũ quét cực mạnh trên một khu vực rộng lớn. Reuters cho biết dòng lũ và mảnh vụn đã di chuyển khoảng hơn 20 km, tàn phá các khu vực ở cả Nepal và phía Tây Tạng của Trung Quốc.

Ban đầu, một số người tại khu vực bị ảnh hưởng tưởng rằng đã xảy ra một trận động đất lớn. Tuy nhiên, các phân tích sau đó cho thấy hiện tượng chính dẫn đến thảm họa là sự sụp đổ của băng và đá, kéo theo dòng lũ bùn và lũ quét, chứ không phải một trận động đất là nguyên nhân trực tiếp.

Nepal chịu thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng

Khu vực bị ảnh hưởng nặng nhất tại Nepal nằm ở tỉnh Bagmati, đặc biệt là huyện Rasuwa và những khu vực nằm dọc các con sông Bhotekoshi và Trishuli.

Nước lũ mang theo lượng lớn bùn đất, đá và mảnh vỡ đã cuốn trôi nhà cửa, phương tiện, cầu đường và nhiều công trình khác.

Một số khu dân cư gần như bị xóa sổ chỉ trong thời gian rất ngắn.

Dòng nước sau đó tiếp tục chảy xuống hạ lưu, khiến công tác tìm kiếm thi thể và người mất tích phải mở rộng tới những khu vực cách xa tâm điểm ban đầu của thảm họa.

Theo cập nhật mới nhất được công bố ngày 28/8, 469 người đã thiệt mạng tại Nepal. Hàng trăm người khác vẫn chưa được tìm thấy.

Các lực lượng Nepal đã huy động hàng nghìn binh sĩ, cảnh sát và nhân viên cứu hộ để tìm kiếm người sống sót, thu hồi thi thể và sơ tán người dân khỏi các khu vực có nguy cơ tiếp tục xảy ra lũ quét.

Khu vực Tây Tạng của Trung Quốc cũng bị tàn phá

Phía bên kia biên giới, dòng đất đá và nước lũ tràn vào khu vực Gyirong County, thuộc thành phố Xigazê, Khu tự trị Tây Tạng của Trung Quốc.

Gyirong Port, một cửa khẩu quan trọng nối Trung Quốc với Nepal, chịu thiệt hại nặng nề. Đường giao thông, hệ thống điện và liên lạc bị gián đoạn, trong khi nhiều công trình bị dòng lũ bùn phá hủy.

Theo số liệu được phía Trung Quốc công bố, ít nhất 3 người đã thiệt mạng và 558 người mất tích tại khu vực Gyirong. Trong số những người mất tích có nhiều người nước ngoài.

Trước đó, con số người mất tích phía Trung Quốc được báo cáo thấp hơn, nhưng tăng mạnh khi lực lượng chức năng tiếp cận thêm các khu vực bị cô lập và tiến hành đối chiếu danh sách người dân, công nhân và khách du lịch.

Điều này cũng giải thích tại sao số liệu thương vong trong các bản tin quốc tế thay đổi nhanh chóng từng giờ.

Hơn 1.500 người mất tích

Một trong những vấn đề nghiêm trọng nhất hiện nay là số người chưa được xác định tung tích.

Theo những cập nhật mới nhất, hơn 1.500 người được báo cáo mất tích tại Nepal và Tây Tạng, mặc dù con số giữa các cơ quan và thời điểm thống kê có sự khác biệt.

Trong số này có nhiều người nước ngoài.

Những người mất tích gồm khách du lịch, người hành hương, người làm việc tại khu vực biên giới và cư dân địa phương. Một số nhóm du khách đang trên hành trình tới khu vực Himalaya và các địa điểm hành hương nổi tiếng.

AP cho biết những người mất tích đến từ hơn 30 quốc gia, trong đó có công dân Ấn Độ, Mỹ, Malaysia, Ukraine, Australia, Anh và nhiều nước khác.

Đây là yếu tố khiến thảm họa Nepal – Trung Quốc thu hút sự quan tâm đặc biệt của cộng đồng quốc tế.

Vì sao số người mất tích lớn đến như vậy?

Địa hình Himalaya khiến công tác cứu hộ gặp rất nhiều khó khăn.

Nhiều khu vực nằm ở độ cao lớn, địa hình dốc và bị chia cắt bởi sông suối. Khi lũ quét xảy ra, cầu và đường bị phá hủy khiến nhiều khu dân cư gần như bị cô lập.

Đặc biệt, nước lũ không chỉ mang theo nước mà còn cuốn theo đá tảng, đất, cây cối và các khối băng lớn.

Dòng chảy với sức tàn phá mạnh đã cuốn người và phương tiện đi rất xa khỏi vị trí ban đầu.

Một số thi thể được tìm thấy ở khu vực hạ lưu cách xa tâm điểm thảm họa, khiến phạm vi tìm kiếm phải liên tục mở rộng.

Hàng loạt cầu đường và công trình bị phá hủy

Thiệt hại về cơ sở hạ tầng cũng đặc biệt nghiêm trọng.

Các tuyến đường bị nước lũ và đất đá vùi lấp hoặc cuốn trôi. Nhiều cây cầu bị phá hủy, làm gián đoạn việc đi lại và vận chuyển hàng cứu trợ.

Theo các báo cáo ban đầu, khoảng 40 km đường và hàng chục cây cầu đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng ở Nepal. Một số công trình điện và cơ sở hạ tầng quan trọng cũng bị phá hủy.

Cửa khẩu Gyirong ở phía Trung Quốc cũng bị thiệt hại nặng, trong khi các tuyến giao thông dẫn tới khu vực này bị chia cắt.

Điều này tạo ra một nghịch lý nghiêm trọng: những nơi cần cứu trợ nhất lại chính là những nơi khó tiếp cận nhất.

Nguy cơ một đợt lũ mới

Đây hiện là một trong những mối đe dọa đáng lo ngại nhất.

Sau khi sạt lở xảy ra, đất đá đã chặn dòng nước và hình thành các hồ tạm thời ở khu vực thượng nguồn.

Khi lượng nước tiếp tục dâng, các hồ này có nguy cơ tràn hoặc phá vỡ đập tự nhiên bằng đất đá, tạo ra một đợt lũ mới xuống hạ lưu.

Reuters đưa tin một hồ hình thành do sạt lở tại khu vực biên giới đã bắt đầu tràn vào ngày 28/8. Hồ này từng chứa khoảng 2,5 triệu m³ nước, khiến lực lượng cứu hộ phải rút khỏi một số khu vực để bảo đảm an toàn.

Các nhà chức trách Nepal và Trung Quốc vì thế đang tăng cường theo dõi mực nước, địa hình và các hồ nước mới hình thành.

Nguy cơ không chỉ nằm ở một hồ duy nhất. Các hồ tự nhiên hình thành sau sạt lở có thể tiếp tục thay đổi khi đất đá bị xói mòn hoặc khi lượng nước từ thượng nguồn tăng lên.

Trung Quốc huy động lực lượng lớn cứu hộ

Ngay sau khi thảm họa xảy ra, Trung Quốc triển khai hoạt động cứu hộ quy mô lớn tại khu vực Gyirong.

Theo thông tin chính thức của Trung Quốc, các cơ quan chức năng đã kích hoạt cấp độ II ứng phó khẩn cấp đối với thảm họa địa chất, đồng thời phân bổ hàng cứu trợ và nguồn lực tài chính cho Tây Tạng.

Trung Quốc cũng huy động lực lượng cứu hộ, quân đội, nhân viên y tế, thiết bị cơ giới và máy bay không người lái để tìm kiếm người mất tích.

Ngày 27/8, Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường tới khu vực bị ảnh hưởng để chỉ đạo công tác cứu hộ và khắc phục hậu quả.

Nepal mở rộng tìm kiếm về phía hạ lưu

Tại Nepal, hoạt động cứu hộ được triển khai trên phạm vi ngày càng rộng.

Các đội cứu hộ sử dụng trực thăng, thiết bị cơ giới, chó nghiệp vụ và các phương tiện chuyên dụng để tìm người mất tích.

Một vấn đề đặc biệt khó khăn là lượng bùn và đá rất lớn bao phủ nhiều khu vực. Việc đào tìm người trong những lớp bùn dày mất nhiều thời gian và tiềm ẩn nguy cơ sạt lở tiếp diễn.

Trong khi đó, nước sông tiếp tục mang theo đất đá và các vật thể xuống hạ lưu, khiến phạm vi tìm kiếm ngày càng lớn.

Biến đổi khí hậu có liên quan đến thảm họa?

Các chuyên gia đang đặc biệt quan tâm đến vai trò của biến đổi khí hậu đối với sự ổn định của các sông băng và địa hình núi cao Himalaya.

Nhiệt độ tăng khiến băng và tuyết tan nhanh hơn, đồng thời có thể làm suy yếu lớp băng vĩnh cửu và sự liên kết của các sườn núi.

Khi băng tan, đá và đất mất đi một phần kết cấu nâng đỡ. Điều này có thể làm tăng nguy cơ sạt lở, sập sườn núi và các vụ sụp đổ băng đá quy mô lớn.

Reuters dẫn các chuyên gia cho rằng hiện tượng nóng lên toàn cầu có khả năng góp phần làm môi trường núi cao trở nên bất ổn hơn, dù không thể khẳng định riêng biến đổi khí hậu là nguyên nhân trực tiếp của thảm họa ngày 26/8.

Đây là điểm cần phân biệt rõ: nguyên nhân trực tiếp của sự kiện là sự sụp đổ băng đá và dòng lũ bùn sau đó; biến đổi khí hậu được xem là một yếu tố có thể làm gia tăng mức độ bất ổn của hệ thống băng và địa chất vùng Himalaya.

Một thảm họa đặc biệt nguy hiểm vì xảy ra rất nhanh

Điểm đáng sợ của thảm họa lần này là tốc độ diễn biến.

Một vụ sạt lở lớn ở vùng núi cao đã nhanh chóng chuyển thành dòng băng, đá, bùn và nước khổng lồ lao xuống các thung lũng.

Người dân ở hạ lưu có rất ít thời gian để phản ứng.

Hình ảnh từ camera và video tại hiện trường cho thấy dòng nước và bùn có sức mạnh đủ để cuốn trôi xe cộ, nhà cửa và các công trình chỉ trong thời gian rất ngắn.

Đây cũng là lý do tại sao hệ thống cảnh báo sớm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các cộng đồng sống dọc những con sông bắt nguồn từ vùng núi cao.

Thảm họa Nepal – Trung Quốc đặt ra cảnh báo lớn cho toàn Himalaya

Sự kiện ngày 26/8 không chỉ là một thảm họa riêng lẻ tại Nepal và Trung Quốc.

Himalaya là một trong những khu vực có hệ thống sông băng, hồ băng và địa hình núi cao phức tạp nhất thế giới. Hàng triệu người ở Nepal, Trung Quốc, Ấn Độ, Bhutan và các quốc gia khác phụ thuộc vào nguồn nước bắt nguồn từ khu vực này.

Khi nhiệt độ toàn cầu tăng, sự thay đổi của sông băng và lớp băng vĩnh cửu có thể làm xuất hiện những rủi ro mới.

Đặc biệt nguy hiểm là các hồ băng và hồ tạm thời hình thành sau sạt lở. Nếu đập tự nhiên bị phá vỡ, lượng nước lớn có thể đột ngột tràn xuống hạ lưu và gây lũ quét trên phạm vi rộng.

Vì vậy, ngoài cứu hộ trước mắt, các chuyên gia cho rằng việc tăng cường quan trắc sông băng, giám sát hồ băng, cảnh báo sớm và hợp tác xuyên biên giới là vấn đề cấp thiết đối với toàn khu vực Himalaya.

Số liệu thương vong vẫn đang thay đổi

Cần lưu ý rằng các con số về người chết và mất tích trong thảm họa này chưa phải số liệu cuối cùng.

Các khu vực bị ảnh hưởng rộng, nhiều tuyến đường bị chia cắt, thông tin liên lạc gián đoạn và hàng nghìn người cần được xác minh danh tính. Vì vậy, số người chết và mất tích liên tục được cập nhật khi lực lượng cứu hộ tiếp cận thêm các địa điểm.

Tính đến ngày 28/8/2026, các báo cáo mới nhất cho thấy:

Nội dung	Tình hình mới nhất
Thời điểm thảm họa	26/8/2026
Khu vực	Biên giới Nepal – Tây Tạng, Trung Quốc
Nguyên nhân chính	Sụp đổ băng đá/sông băng, gây lũ quét và dòng bùn đá
Người chết tại Nepal	Ít nhất 469
Người chết tại phía Trung Quốc	Ít nhất 3
Người mất tích	Hơn 1.500 theo nhiều cập nhật tổng hợp
Người nước ngoài mất tích	Hàng trăm người
Cửa khẩu bị ảnh hưởng nặng	Gyirong/Rasuwagadhi
Nguy cơ hiện tại	Hồ tạm thời tràn, nguy cơ tiếp tục xảy ra lũ
Cứu hộ	Đang được triển khai ở cả Nepal và Trung Quốc

Các số liệu trên được tổng hợp từ những cập nhật mới nhất trong ngày 28/8 và có thể tiếp tục thay đổi khi công tác tìm kiếm, nhận dạng và đối chiếu danh sách người mất tích được tiến hành.

Kết luận

Thảm họa Nepal – Trung Quốc tháng 8/2026 là một thảm họa lũ quét và sạt lở đặc biệt nghiêm trọng tại Himalaya. Một vụ sụp đổ băng đá ở vùng núi cao đã tạo ra dòng nước, bùn và đá khổng lồ, quét qua nhiều khu vực ở Nepal và Tây Tạng của Trung Quốc.

Đến ngày 28/8/2026, ít nhất 469 người đã thiệt mạng tại Nepal và 3 người tại phía Trung Quốc, trong khi hơn 1.500 người được báo cáo mất tích theo các số liệu tổng hợp mới nhất. Hàng loạt nhà cửa, đường sá, cầu cống, công trình điện và cửa khẩu bị phá hủy.

Đáng lo ngại, thảm họa chưa hoàn toàn kết thúc. Các hồ nước hình thành do sạt lở đang tạo ra nguy cơ lũ mới, buộc chính quyền hai nước phải vừa tìm kiếm nạn nhân vừa theo dõi chặt chẽ những diễn biến địa chất ở thượng nguồn.

Trong những ngày tới, điều quan trọng nhất là tiếp tục tìm kiếm người mất tích, đưa người dân ra khỏi vùng nguy hiểm, kiểm soát nguy cơ hồ tự nhiên bị vỡ và khôi phục các tuyến giao thông thiết yếu. Đồng thời, thảm họa này một lần nữa cho thấy sự cấp thiết của việc xây dựng hệ thống cảnh báo sớm và mạng lưới quan trắc sông băng, hồ băng trên toàn Himalaya.

Tổng hợp.